Hoe leer je een hond veilig zwemmen: stap voor stap

Nu het warmer wordt, ziet het er steeds verleidelijker uit om het zwembad in te duiken. Maar zou het niet leuk zijn als onze honden met ons mee het water in konden? Zouden ze dat eigenlijk wel willen? In dit artikel bespreken we welke factoren je moet meenemen als je je hond kennismaakt met zwemmen. Zoals met veel dingen zijn er ook hier manieren van aanpakken die niet zo veilig zijn. We willen je een aantal aandachtspunten meegeven die dit proces voor iedereen een stuk minder stressvol kunnen maken.

Belangrijkste inzichten

• Zwemmen kan een heel leuke activiteit zijn om samen met je hond te doen, maar het is essentieel dat hij er zelf ook zin in heeft.

• Voordat je je hond aan water blootstelt, is het belangrijk dat hij weet waar de in- en uitgang is en die ook zelfstandig kan gebruiken.

• Als je een hond direct naar het water probeert te leiden, kan dat meer aarzeling oproepen dan wanneer je gewoon rondspeelt in de buurt van het water.

• De PawChamp-app biedt allerlei spelletjes die je goed kunt oefenen voordat je op pad gaat. Ter plaatse kun je je hond aanmoedigen om die spelletjes te spelen (in plaats van de aandacht op het water te richten), zodat hij merkt dat er niets te vrezen valt.

• Vergeet bij het leren zwemmen niet dat er geen vaste regels zijn die je moet volgen. Het allerbelangrijkste is dat jullie allebei, jij én je hond, samen plezier hebben!

Kunnen alle mensen zwemmen? Zwemmen is een vaardigheid, net als fietsen. Hoewel iedereen zijn eigen stijl heeft, kan iemand die fysiek in staat is om te zwemmen en het wil leren, dat zeker leren.

Datzelfde geldt voor honden, maar het is belangrijk dat we begrijpen hoe het eruitziet wanneer zij wíllen leren. En het is ook essentieel, zeker als ze bang zijn voor water, dat we hun op elk moment de ruimte geven om weg te gaan terwijl we ze trainen.

Rassen die van nature zwemmen en rassen die extra ondersteuning nodig hebben

Sommige honden zijn gefokt om uitstekende zwemmers te zijn, met zwemvliezen tussen de tenen en een waterafstotende vacht, zoals de Portugese waterhond en de Newfoundlander. Andere honden zien er dan weer niet zo hydrodynamisch uit. Mijn corgi zwom trouwens wél graag, en die korte pootjes zien spartelen in het water was de beste therapie die er bestaat. Of je nu een van nature goede zwemmer hebt of niet, het is sowieso een goed idee om je hond te laten wennen aan het dragen van een zwemvest.

Zwemmen is een heel dynamische activiteit. Het is veel eenvoudiger om je hond naar het water te begeleiden en zijn lichaam het werk te laten doen, dan om hem precies te leren hoe hij elke poot moet bewegen bij het hondenpaddelen. Bij de kennismaking met water is het belangrijk dat je hond weet waar de helling, trap of ingang zich bevindt en hoe hij die kan gebruiken. Het gevoel van water kan behoorlijk overweldigend zijn, zeker als de enige ervaring daarmee bestond uit een bad. Als je hond niet weet hoe hij weg kan komen uit deze vreemde situatie, of dat niet wordt toegestaan, kan dat snel onveilig worden voor iedereen.

Je hond kennismaken met ondiep water

Er is geen vaste aanpak voor het leren zwemmen van honden, want elke hond is anders. De ene hond rent misschien meteen zonder aarzelen op het water af. De andere heeft wat aanmoediging nodig. Bij honden die wat meer aanmoediging nodig hebben, gaat de vooruitgang vaak sneller als je spelend of ontspannen in de buurt van het water hangt, in plaats van er meteen op aan te sturen dat ze het water in gaan.

Vertrouwen opbouwen met positieve bekrachtiging

Een studie uit 2021 van Casey et al. bevestigt wat trainers al sinds de jaren negentig zeggen: honden die worden getraind met positieve bekrachtiging zijn veel bereidwilliger om deel te nemen aan trainingssessies dan honden die op een aversieve manier worden getraind.

Wat dit betekent voor het leren zwemmen, is dat honden eerder geneigd zijn om te leren en te blijven meedoen als ze de keuze hebben om op hun eigen tempo het water in te gaan. Ook al weten wij dat zwemmen leuk is en op een hete dag erg goed helpt om af te koelen: als een hond ooit gedwongen het water in is geduwd, zal hij water in de toekomst koste wat kost mijden.

Dit is hetzelfde principe waarop elk spelletje in de PawChamp-app is gebaseerd. Niets wordt opgedrongen, alles is gebaseerd op vrije keuze en je hond bepaalt het tempo — en dat is precies wat de bereidwilligheid opbouwt die ervoor zorgt dat zwemmen uiteindelijk 'klikt'.

Een van mijn favoriete technieken om honden minder angstig te laten voelen in hun omgeving is spelletjes spelen. Het helpt daarbij om te weten welke spelletjes die bepaalde hond leuk vindt: apporteren, touwtrekken of achternarennen. Ik begin met spelen in de buurt van het water om te zien of de hond er überhaupt mee bezig is — dat zie je aan hoe vaak hij naar het water kijkt in plaats van naar het spel. Als de hond het water meer dan één keer ontwijkt terwijl we spelen, vergroot ik de afstand tot het water, zodat het vermijden geen onderdeel van het spel wordt.

Weet je niet zeker bij welke spelletjes je hond helemaal opleeft? Dat is precies waar goede voorbereiding loont. De PawChamp-app helpt je erachter te komen of je hond meer van apporteren, touwtrekken of achternarennen houdt, en je kunt die spelletjes dan eerst thuis opbouwen — zodat je bij het water al een vertrouwde, leuke activiteit achter de hand hebt.

Er zijn een paar redenen waarom ik niet meteen met zwemles begin, zeker niet bij een bange hond. Zwemmen brengt risico's met zich mee, en ik moet erop kunnen vertrouwen dat mijn hond weet dat ik naar hem luister. Door groepsdruk te gebruiken om hem het enge water in te bewegen, bouw ik niet het vertrouwen op dat ik zoek.

Het proces dat ik net beschreef, werkt een stuk makkelijker bij een lokaal beekje tijdens een wandeling in de natuur. Zelfs een kleine, rustige waterplas kan minder overweldigend zijn dan een strand met golven. Het is moeilijk om de uitgestrektheid van de oceaan te beschrijven als je er niet bij bent om de eindeloze horizon te zien. Zo'n vreemde omgeving kan het voor onze honden heel lastig maken om naar ons te luisteren of zelfs maar met ons te spelen. Als onze honden zo overweldigd zijn door alles om hen heen dat ze ons niet meer kunnen horen, is mijn gebruikelijke reactie (als dat veilig is) om gewoon bij hen te zijn terwijl ze alles in zich opnemen.

Daarom kan het nuttig zijn om je voor te bereiden op een stranduitje door je hond alvast rustig aan zijn zwemvest te laten wennen voordat je vertrekt. Er zijn eindeloos veel opties als het gaat om het type zwemvest dat je voor je hond wilt. Enkele punten om op te letten bij de keuze van een zwemvest zijn: drijfvermogen (meer drijfvermogen voor ruwer water), de locatie van de noodgrepen en de D-ring voor de riem, en hoe goed het past. Net als bij een tuig wil je er zeker van zijn dat het zwemvest de bewegingen van je hond helemaal niet belemmert.

Rustig watergedrag trainen met de PawChamp-app

De PawChamp-app staat vol met spelletjes die je kunnen helpen bij het opbouwen van een communicatie die je kunt gebruiken op het strand of bij het zwembad. Het spel 'Groen licht, rood licht' went je hond eraan om samen met jou te bewegen, wat heel handig kan zijn als je parallel aan het water speelt! De spelletjes 'Ga terug en zoek het' of 'Apporteren' kunnen heel leuk zijn met drijvende voorwerpen. Je hond vragen om een voorwerp uit heel ondiep water te halen kan zorgen voor de geleidelijke blootstelling die je zoekt. Zolang je hond vrolijk en gecontroleerd meedoet (wat dat ook inhoudt voor jouw hond), kun je alles wat je thuis hebt geoefend meenemen op de trip.

Op een openbare plek is het heel moeilijk om je hond 100% van je aandacht te geven. Om de ervaring makkelijker te maken, kun je de 24/7 expertondersteuning van PawChamp een voorbereidingsplan laten opstellen, afgestemd op hoeveel mentale ruimte jij hebt. Als je alleen de energie hebt voor trainingssessies van vijf minuten met het zwemvest, twee à drie keer per week, dan helpen ze je daarmee. Heb je een babyzwembad om in te oefenen? Dan kunnen ze je helpen een plan te maken om je hond al thuis aan water te laten wennen, nog vóór je op pad gaat!

Referentie

1. "Dogs are more pessimistic if their owners use two or more aversive training methods | Scientific Reports". 2021. https://www.nature.com/articles/s41598-021-97743-0